HÀNH TRÌNH XÂY DỰNG NỘI LỰC
“Tôi viết bài viết này dành cho chính mình, và cho những ai đang thật sự muốn tìm kiếm sức mạnh nội tâm vững chắc.”
QUAY VÀO BÊN TRONG VÀ XÂY DỰNG NỘI LỰC
PHẦN 1: MẢNH ĐẤT NỘI TÂM VÀ BỘ RỄ TRONG BÓNG TỐI
Ngày nay, nhiều người thường nhầm lẫn rằng cứ học thật nhiều, hiểu thật nhiều, tích lũy thật nhiều tri thức thì tự khắc sức mạnh nội tâm sẽ tăng lên. Họ tin rằng khi được trang bị nhiều kiến thức để bước ra thế giới bên ngoài, họ sẽ không còn bị người khác lấn lướt, đánh bại, hay sẽ trở nên hoàn toàn tự tin.
Điều đó chỉ đúng một phần, chứ không phải tất cả.
Việc tiếp nhận tri thức là điều đương nhiên, nhưng đó không phải là thứ duy nhất — cũng không phải là cốt lõi — để tạo nên sức mạnh nội tâm. Tri thức có lẽ chỉ đóng góp khoảng 50%, hoặc đôi khi còn ít hơn thế.
Sức mạnh nội tâm thực sự bắt nguồn từ sự tĩnh lặng của tâm trí. Nói một cách khác, đó là khả năng biết dừng lại: tạm rời mắt khỏi việc tìm hiểu thế giới bên ngoài để quay nhìn lại xem bên trong tâm trí mình đang có những gì.
Hãy tưởng tượng quá trình này giống như việc trồng một cái cây:
Hạt giống tốt chính là Tri thức.
Mảnh đất chính là Thế giới bên trong bạn.
Nếu mảnh đất màu mỡ, hạt giống gieo xuống sẽ cắm rễ sâu, lớn lên mạnh mẽ và cho ra trái ngọt. Ngược lại, nếu mảnh đất khô cằn, sỏi đá, thì dù gieo hạt giống đắt giá đến đâu cũng khó mà nảy mầm, cây trái ra đời cũng chẳng như kỳ vọng.
Vậy làm sao để làm cho nội tâm chúng ta trở nên màu mỡ như một mảnh đất? Đây là cả một hành trình.
Hãy tiếp tục lấy hình ảnh cái cây làm sự so sánh. Một cái cây muốn phát triển xanh tốt bên trên, cho ra nhiều hoa thơm trái ngọt, thì bắt buộc bộ rễ bên dưới của nó phải thật dày và cắm sâu vào lòng đất. Nhìn vào bộ rễ, ta sẽ thấy nó xù xì, bẩn thỉu. Đất dưới sâu thì đen tối, ẩm thấp, đầy rẫy sâu bọ, vi trùng và vô số thứ mà con người trên mặt đất thường coi là "dơ bẩn".
Những thứ dưới lòng đất đó chính là những góc khuất, những phần đen tối trong nội tâm của mỗi chúng ta.
Xã hội ngày nay dạy con người ta đủ thứ để trở nên "thiện" và tìm cách tiêu trừ những gì bị coi là "ác" hay "bất thiện". Về mặt ứng xử xã hội, điều đó hoàn toàn đúng. Xã hội luôn cần sự thiện lành để vận hành ổn định. Nhưng đối với thế giới tâm thức bên trong, cách tư duy đó lại chưa đúng.
Càng chối bỏ nội tâm mình bao nhiêu, chúng ta càng tự tay cắt đứt những sợi rễ đang cố cắm sâu vào lòng đất bấy nhiêu. Bóng tối trong tâm hồn thực chất mênh mông như đại địa. Càng nhận biết và chấp nhận rằng bản thân mình cũng sở hữu những tính cách, những suy nghĩ mà xã hội dán nhãn là "bất thiện", chúng ta lại càng có thêm nhiều sợi rễ cắm sâu vào lòng đất, giúp cái cây tâm thức trở nên kiên cường và đứng vững trước bão tố.
Nguyên tắc ở đây rất rõ ràng:
Ngoài xã hội: Chúng ta chọn sống thiện, thượng tôn pháp luật và tử tế với mọi người.
Về mặt tâm hồn: Chúng ta tuyệt đối không chối bỏ bất kỳ điều gì hiện diện trong tâm trí hay trên thân thể mình.
Chỉ cần biết và thừa nhận rằng mình có những suy nghĩ, những góc khuất xấu xa nhất — mà không cần phán xét hay cố xua đuổi chúng. Càng chấp nhận sự thật đó, sức mạnh nội tâm càng tự nhiên sinh khởi.
Chỉ khi bạn có một tâm thế đón nhận hoàn toàn bản chất trọn vẹn của chính mình, nội lực mới bắt đầu phát sinh. Bạn có thể cảm nhận ngay điều này qua giọng nói: Người thiếu nội lực giọng nói thường lung lay, yếu ớt, thều thào; còn người đã có nội lực thì giọng nói tự nhiên trở nên điềm tĩnh, vững chãi, nói đâu chắc đó.
Đó chính là bước đầu tiên.
Nếu ở bước đầu tiên, việc dũng cảm chấp nhận 'bộ rễ trong đất đen' giúp ta tích tụ được một nguồn năng lượng nội lực dồi dào (như một nguồn Mana lớn); thì bước tiếp theo chính là học kỹ năng và nâng cấp nhận thức để làm chủ, chuyển hóa nguồn Mana đó.
Bước đầu là nhận diện thế giới bên trong, thì bước tiếp theo — tùy thuộc vào tầm mức nhận thức của mỗi người — chúng ta sẽ bắt đầu nhìn lại những thứ mà xã hội hay dán nhãn là “xấu xa” dưới một góc nhìn hoàn toàn mới.
Trên đời này, thực chất không có bất kỳ điều gì là tốt tuyệt đối hay xấu tuyệt đối.
Hãy nhìn một con dao: Cùng là một con dao, nó có thể được dùng để tước đi một mạng sống, nhưng nó cũng có thể được vị bác sĩ dùng để cứu người, hay người đầu bếp dùng để sơ chế nên những món ăn ngon lành. Kết liễu một sinh mạng chỉ là một trong vô số khả năng của con dao, trong khi tiềm năng tạo ra giá trị của nó thì lại vô cùng rộng lớn.
Nội tâm của chúng ta cũng vận hành chính xác như vậy. Một tính cách hay một luồng cảm xúc mà ta từng cho là xấu xí, là ác, là bất thiện — thực ra nó luôn ẩn chứa một tiềm năng sức mạnh nào đó đang chờ chúng ta khám phá và định hướng.
Bạn có từng nghe câu nói: Nếu một kẻ trộm một ít tiền, hắn chỉ là một kẻ trộm tầm thường. Nhưng nếu hắn có thể "trộm" cả một đất nước, hắn lại trở thành một vị vua, một bậc khai quốc tạo nên cả một nền văn minh.
Tất nhiên, ở đây chúng ta không bàn về tính đúng sai hay đạo đức của lịch sử. Thứ chúng ta đang nhìn vào chính là TIỀM NĂNG SỨC MẠNH CỦA TÂM TRÍ. Một năng lượng nếu quá nhỏ thì chỉ tạo ra trò phá hoại vặt vãnh; nhưng cũng chính năng lượng mãnh liệt đó, nếu được định hướng vào điều đại nghĩa, nó sẽ kiến tạo nên những công trình vĩ đại.
Sâu trong nội tâm chúng ta luôn có vô vàn những nguồn năng lượng mạnh mẽ như thế. Điều chúng ta cần làm không phải là dập tắt hay tiêu diệt chúng, mà là khai thác tiềm năng đó theo một hướng đi tốt đẹp, phù hợp với sự phát triển của bản thân và xã hội nơi ta đang sống.
Để làm được điều này, chúng ta cần sự tĩnh lặng và chiêm nghiệm đủ sâu để đào vào lòng nội tâm. Trong quá trình đó, mỗi người sẽ tự tìm ra những câu trả lời và những tiềm năng hoàn toàn khác nhau cho từng nét tính cách ẩn sâu bên trong mình. Bạn chắc chắn sẽ tìm thấy! Hãy yên tâm và tin tưởng, vì bạn tuyệt vời hơn những gì bạn đang nghĩ rất nhiều.
PHẦN 2: GÓC NHÌN CỦA MẬT THỪA: MỖI TÍNH CÁCH LÀ MỘT BỔN TÔN
Trong triết học Mật Thừa, họ có một nhận thức về tâm thức vô cùng đặc biệt. Trong nền tảng của môn phái này, toàn bộ các nét tính cách hay ý niệm đều được xem như một vị Bổn Tôn, và Tánh Biết thanh tịnh chính là Đại Nhật Như Lai.
Điều này có nghĩa là dưới góc nhìn của Mật Thừa, không có bất kỳ điều gì trong tâm trí là xấu xa. Toàn bộ tính cách đều là tiềm năng vô tận, là sự hiển lộ diệu kỳ trong không gian vô tận của tâm thức. Họ không chê bai, ghét bỏ hay xua đuổi bất kỳ tính cách nào, mà thuận theo chính tiềm năng của tính cách đó để chuyển hóa và phát triển.
Hơn thế nữa, Mật Thừa vận dụng Bát Nhã Tâm Kinh làm nền tảng nhận thức cốt tuỷ: "Sắc tức là Không, Không tức là Sắc".
Sắc tức là Không: Toàn bộ những tính cách, cảm xúc, góc khuất hay tiềm năng đó suy cho cùng đều mang bản chất là Hư Không. Chúng ta có thể sở hữu cực kỳ nhiều tiềm năng và nguồn năng lượng mạnh mẽ, nhưng chúng ta không hề bị dính mắc hay chấp chặt vào bất kỳ điều gì. Giống như hư không bao trùm vạn vật mà không bị vướng bận bởi vạn vật, tâm thức của chúng ta cũng chính là như vậy!
Không tức là Sắc: Từ nền tảng Hư không thanh tịnh đó, ta lại nhìn thấy trọn vẹn tiềm năng diệu kỳ của mọi tính cách, rồi từ những tính cách đó ta lại đi vào sự diệu dụng của Hư không.
Đây là một nhận thức và cơ chế vô cùng tuyệt vời để phát triển nội lực. Lấy Hư không làm nền tảng để nhận diện tiềm năng của mọi tính cách, và lấy mọi tính cách làm công cụ để trải nghiệm sự tự do của Hư không — đó chính là đỉnh cao của sự tự tại và sức mạnh nội tâm trọn vẹn.
PHẦN 3: HƯỚNG DẪN THỰC HÀNH CƠ BẢN
Để quá trình thực hành trở nên dễ dàng và ai cũng có thể làm được, chúng ta cần đi qua từng bước cụ thể sau đây:
BƯỚC 1: XÁC LẬP "TÍN GIẢI" VỀ QUY LUẬT VẬN HÀNH
Trước khi bắt đầu, chúng ta phải có "Tín Giải".
Tín Giải là niềm tin sâu sắc được xây dựng dựa trên sự thấu hiểu và nhận thức rõ ràng, hoàn toàn khác với cái "Tín" thông thường vốn chỉ là niềm tin không có căn cứ hay cảm tính.
Tín Giải mang lại cho bạn một niềm tin vững chắc không bao giờ bị lay động bởi những lời gièm pha hay biến cố bên ngoài. Nó tự nhiên và hiển nhiên như những sự thật ngoài đời sống: ăn thì sẽ no, khát thì uống nước, hay trời mưa thì nước sẽ rơi từ trên trời xuống.
Tương tự như vậy, đối với thế giới nội tâm, chúng ta cần xác lập một Tín Giải cốt lõi: "Vạn Vật Đồng Nhất Thể".
Bên ngoài thế nào thì bên trong thế ấy: Bên ngoài là đại vũ trụ, thì bên trong chúng ta chính là một tiểu vũ trụ thu nhỏ. Cách một cái cây ngoài tự nhiên vận hành ra sao, thì tâm thức của chúng ta cũng vận hành chính xác theo quy luật đó.
Khi đã lấy hình ảnh cái cây làm chuẩn mực cho sự vận hành của tâm thức, chúng ta có một Tín Giải rất vững vàng:
Thân cây và cành lá: Là những nét tính cách, diện mạo bên ngoài mà thế giới có thể nhìn thấy.
Bộ rễ dưới lòng đất đen: Là những nét tính cách thầm kín, những góc khuất ẩn sâu trong tâm hồn.
Việc thực hành đầu tiên của tâm thức chỉ đơn giản là nghiền ngẫm và trực nhận sự thật này, và xác nhận một cách rõ ràng rằng: “Tất cả những tính cách ẩn sâu bên trong mình chính là những sợi rễ, là nguồn năng lượng tiềm năng của chính mình.”
BƯỚC 2: NHẬN DIỆN VÀ TÌM TIỀM NĂNG (KHÔNG ĐỒNG HÓA)
Sau khi đã có Tín Giải, chúng ta bước sang giai đoạn tiếp theo: Quan sát rõ nét tính cách hay luồng cảm xúc mà mình đang sở hữu để tìm xem nó có tiềm năng gì.
Quy tắc tối quan trọng ở bước này:
1. Không dán nhãn nó là tốt hay xấu, thiện hay bất thiện.
2. Không đồng hóa bản thân mình với nét tính cách đó.
Hãy nhớ lại hình ảnh con dao: Bạn đang cầm con dao trên tay, nhưng bạn không phải là con dao. Bạn sử dụng con dao đó như thế nào là câu chuyện cần phải qua rèn luyện và thực hành.
Khi bạn đã quan sát và xác định rõ ràng "con dao" của mình có hình dáng thế nào, độ bén ra sao, thì đây là lúc bạn ngồi lại để tìm xem nó có thể làm được gì:
Hãy tìm hiểu nó.
Hãy ngẫm nghĩ về nó.
Hãy điềm tĩnh nhìn ngắm "con dao" trong tay mình và cảm nhận những giá trị mà nó có thể mang lại.
Khi bạn đủ tĩnh lặng để quan sát mà không phán xét, bạn chắc chắn sẽ biết mình có thể làm gì với nguồn năng lượng đó để tạo ra giá trị cho bản thân và cuộc đời.
SỨC MẠNH NỘI TÂM
Khi nội tâm đủ mạnh nó sẽ sinh ra định lực!
Vậy định lực là gì? Định lực là lực của tâm khi toàn bộ năng lượng của tâm được thống nhất với nhau!
Người bình thường không có định lực vì tâm của họ phải luôn đấu tranh với nhiều thứ, đè nén nhiều thứ. Còn người có định lực là người đã giải phóng được sức mạnh nội tâm của bản thân khỏi tất cả những thứ đó.
Vì có liên quan đến từ "định", nên chúng ta sẽ nói qua một chút về khái niệm Giới – Định – Tuệ.
Bản chất của Giới không phải là gông cùm, Đức Phật không chế ra giới để làm khó chúng ta, Đức Phật chế ra giới để cho chúng ta làm chủ sức mạnh nội tâm, mà đỉnh cao của sức mạnh nội tâm chính là định.
Việc giữ giới sẽ trở nên khô khan và khó khăn khi không thấy được mục đích sâu xa của nó. Nếu như thấy được mục đích sâu xa của việc giữ giới, các giới sẽ trở nên rất dễ giữ và chúng ta sẽ tự nguyện giữ giới chứ không phải là làm theo niềm tin mù quáng nữa, tất cả phải được đặt trên niềm tin chân thật của kiến giải (tín giải).
1. Giới thứ nhất: Không sát sanh
Không sát sanh bên ngoài đồng nghĩa với việc không sát sanh ở bên trong tâm mình, không giết hại, hay triệt tiêu bất kỳ một niệm nào trong tâm mình, hay cho rằng bất kỳ một tính cách nào của mình là có vấn đề.
Ở phần phát triển nội lực đã nói rất rõ vì sao không nên khởi tâm “diệt” các ý niệm và tính cách rồi, nếu bạn cho rằng diệt là điều tốt, thì bạn đang diệt đi nguồn năng lượng sự sống tiềm năng của chính bạn đấy!
2. Giới thứ hai: Không vọng ngữ (không nói dối)
Việc không nói dối có rất nhiều khía cạnh. Ngoài việc không nên nói dối với tất cả những người xung quanh thì đối với nội tâm của chúng ta, đôi khi chúng ta có thể đang lừa dối chính bản thân mình.
Chúng ta theo một tôn giáo nào đó mà không biết tại sao chúng ta theo, đó chính là không thật. Vì tâm chúng ta mờ mịt, và không rõ mình đang làm gì, rồi làm như một cái máy, niệm Phật ra rả, tụng kinh làu làu, và trở thành một người nghe hết tất cả những thứ người khác nhét vào đầu mà không có tư duy kiểm chứng hay dò xét! Đó chính là chúng ta đang cất lên tiếng nói vọng ngữ với chân tâm.
Nên việc giữ sự tỉnh táo và chân thật “thứ” mà chúng ta đang đi theo, đó là lời nói chân thật. Khi nói điều gì mà không hề thực chứng và chỉ nghe nói lại từ người khác, cũng chính là nói xạo. Bạn nói có Tây Phương Cực Lạc! Bạn vãng sanh chưa? Chưa phải không? Bạn nói Tây Phương Cực Lạc ở phương Tây? Bạn chắc không? Bạn thấy rồi sao? Bạn nói có rất nhiều người vãng sanh về cõi Tây Phương Cực Lạc, trong Kinh đều nói như vậy, bạn có chắc chưa? Dựa vào đâu mà bạn cho rằng điều đó chính xác?
Kinh nói niệm Phật một niệm phước sanh vô lượng, thế bạn niệm vài năm trời, phước sanh vô lượng đó ở đâu? Nó không sanh được đến mức bạn vãng sanh, khai mở trí tuệ, thực chứng được cảnh giới Tây Phương Cực Lạc trong đời sống này à?
“Phước vô lượng” đó vẫn không đủ làm cho bạn có tín giải sâu chắc về việc thế giới Cực Lạc đang tồn tại ngay trong đời sống hằng ngày của chúng ta mà phải vãng sanh mới về được à?
Những câu hỏi đấy bạn phải trả lời bằng tri kiến của mình! bằng sự nghi ngờ của mình hãy tìm hiểu, hãy tìm câu trả lời. Nếu không trả lời được những câu hỏi này mà bạn vẫn cứ niệm thì bạn niệm cả đời thì chẳng có tác dụng gì đâu, vì sâu trong lòng bạn vốn dĩ không hề tin có thế giới Tây Phương Cực Lạc, bạn chỉ theo phong trào, theo hý luận của đám đông thôi, chứ thực chất bạn chả có một chút xíu nào gọi là thực sự cảm về thế giới Tây Phương Cực Lạc của chính riêng bạn!
Không nói xạo là như thế, hãy tin tưởng bản thân và cho chân tâm một câu trả lời chân thật đi!
3. Giới thứ ba: Không tà dâm
Bản chất không tà dâm là không quan hệ với nhiều người trừ vợ hoặc chồng của mình. Vì làm việc này với nhiều người sẽ để lại tác hại cực kỳ lớn đối với thể xác và tinh thần cũng như năng lượng. Đừng nghĩ xong là hết, dư âm vết tích trao đổi năng lượng giữa cả hai chắc tầm vài năm, vài chục năm vẫn còn đó nếu không biết cách tịnh hóa.
Điều này có nhiều tác hại, như trong trường hợp bạn đang yêu đời, thoải mái, dễ chịu, nhưng khi làm bạn với một người tiêu cực khó chịu, năng lượng tiêu cực của họ sẽ xộc sâu về hệ thống năng lượng của bạn, làm cho bạn cảm thấy mệt mỏi, mất mát và có xu hướng suy nghĩ giống họ, và một thời gian bạn sẽ có thể trở thành giống họ.
Càng phát sinh quan hệ với nhiều người, rồi mỗi người bạn nhận một thứ, qua một thời gian bạn thành cái gì? Đâu là bạn, đâu là bạn thực sự khi vốn dĩ ngập tràn trong bạn là những suy nghĩ và tính cách bạn nhận từ người khác? Bản thân bạn đôi khi đã đủ thứ chuyện rồi thì bạn nhận thêm nguồn năng lượng khác nữa để làm gì?
4. Giới thứ tư: Không trộm cắp
Bản chất của không trộm cắp là không lấy của ai một vật gì đó mà người khác không cho phép. Vậy trong nội tâm, không ăn trộm là gì?
Nói đơn giản là bạn không hiểu mà nói lại những gì trong Kinh hay các bậc thánh từng nói là bạn vừa phạm hai giới: giới nói xạo và giới ăn trộm! Vốn liếng của mình có sao thì xài vậy đi. Không chứng thì sao, không đắc thì sao, không nói hay thì sao? Thay vì đi kiếm lời của người khác tự tô đắp vẽ lên cái tôi của mình, vậy sao không tự đào sâu vào nội tâm của mình mà làm cho chân tâm hiển lộ, khi đó lời nào mà không nói được, trí huệ nào mà không sinh!
Việc trộm cắp sẽ giúp bạn không tự tin khi nói chuyện trước đám đông, lời nói của bạn sẽ không có trọng lượng. Bạn nghĩ bạn nói hay nhưng lời nói của bạn vô hồn sáo rỗng thì ai nghe, người ta không mở được chính chủ để nghe à, nghe bạn làm gì?
Là đồ thật thì mãi mãi là đồ thật, bạn xài đồ giả lấy ý lấy lời của người mà không hiểu không hành thì bạn sẽ mãi mãi chỉ là người ăn trộm pháp mà thôi!
5. Giới thứ năm: Không uống rượu
Vì sao không uống rượu? Vì uống rượu nhiều sẽ dễ mất kiểm soát, khi chưa có nội lực, định lực bạn uống rượu nhiều não sẽ tê liệt, lý trí sẽ mất đi, nó sẽ giải phóng những con thú chưa được thuần, nó sẽ tàn phá bạn và chính những người xung quanh bạn đến khi bạn tỉnh lại thì mọi chuyện đã xong rồi.
Rượu không có tội, tội là người uống không biết điểm dừng, là người uống có quá nhiều tâm sự, có quá nhiều chất chứa, có quá nhiều nỗi niềm và có nhiều con thú chưa được thuần hóa. Rượu như chiếc chìa khóa mở bung cho những tâm tư đó ra, nó sẽ khiến bạn trở thành một con người mà bạn không bao giờ muốn thành!
Bạn nói xem, nếu hiểu rõ về giới như vậy, không còn khô khan nữa, thì bạn có muốn giữ không?
Năm giới này không khác nào bản đồ chỉ đường để phát triển nội lực và định lực, từ đó sinh ra trí tuệ mà Đức Phật chỉ dạy cho chúng ta. Năm giới này là năm giới căn bản, nhưng cũng là nền tảng của tất cả các giới còn lại, Giới - Định - Tuệ đều nằm đầy đủ trong đó. Chỉ cần mình hiểu và mình vận dụng cho đúng thì con đường xây dựng nội lực, định lực và hiển lộ trí tuệ của chân tâm không còn xa!
